AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ
UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ
EĞİTİM YÖNETİMİ VE DENETİMİ
YÜKSEK LİSANS PROGRAMI
DENETİM SENARYOSU YAZMAK
YÜKSEK LİSANS DÖNEM ÖDEVİ
(EĞİTİMDE ÇAĞDAŞ DENETİM YAKLAŞIMLARI)
DANIŞMAN
Prof.Dr. Hüseyin BAŞAR
HAZIRLAYAN
Mükerrem KALKAN
0877B005
GÜMÜŞHANE
2009
Denge Oluşturan Denetçi
Gökyüzünü kapkara bulutlar sarmıştı. Dünyanın bütün kederi, bütün çilesi bulutların üstüne yüklenivermişti sanki. Kendisini anlatacak birini bulmalıydı. Yoksa kederden ölebilirdi. Derin derin düşündü bir an. Ya elemi, kederi içine atacak ya da bütün şeffaflığıyla derdini açacaktı doğaya. Birden şimşekler çakmaya, hava karamaya başladı. Dayanılmaz olmuştu sırtındaki yükün acısı. Bacakları tutmaz oldu artık. Bir titreme sardı bedenini sonra. Kalbinde, gönlünde ne varsa sunacaktı hayata. Derin bir ‘ Oh ’ çekti ve gözlerinden akan yaşlar yanaklarından süzülerek toprağa düşüverdi. Damlalar sevincinden raksediyorlardı semada. Gönlü pamuk kadar yumuşaktı şimdi. Kendini hayatın kollarına bıraktı ve hayat verdiklerinin hayatında buldu kendini.
Dışarıdan bir ses duydum. Pencerenin önüne baktığım zaman küçük bir kuşun durduğunu gördüm. Mutfaktan bir parça ekmek alarak pencerenin önüne koydum. Kuş sevinçle ekmeği alarak kendini semanın kollarına bıraktı. Her şey amacına uygun hareket ediyordu. Dünya denge üzerine kuruluydu. Tahterevallinin bir tarafı ağır bastığı zaman bütün denegeler değişiyordu. O zaman bizim amacımız dengeyi bozacak olumsuzlukları ortadan kaldırmak ya da yeni dengeler oluşturmaktı.
Sabah kahvaltımı yaptıktan sonra iş yerime gitmek üzere evden çıktım. Araba seyir halindeyken yollar iki yanımdan akıyordu boşluğa. Onlarında bir amacı vardı galiba. İki sevgiliyi, iki dostu buluşturmak gibi önemli bir görevi vardı. Masama oturduğum zaman ilk önce yıllık çalışma planı doğrultusunda yapacağım çalışmalara baktım. Önümüzdeki hafta Hüseyin Başar İlköğretim Okulu’nu denetleyecektik. Denetim grubundaki arkadaşlarla görüşerek denetim yapacağımız okulu bilgilendirmemizin daha doğru olacağını söyledim. Okul müdürünü arayarak “Bir hafta sonra okulunuzu denetime geleceğiz.” dedim. Okul müdürü de bundan önce böyle bir hareketle karşılaşmamış olacak ki bana teşekkür etti.
Okulun bulunduğu çevreyi tanımak için araştırma yapmamın uygun olacağını düşündüm. Okul bir beldede bulunmaktaydı. Belediyenin internet sitesinden ve beldeyle ilgili başka sitelerden yörenin eğitim, ekonomi, kültürel ve sosyal yönden ne seviyede olduğu konusunda tarama çalışması yaptım. İlçe merkezine yakın olmakla birlikte gelişmiş sayılmazdı.
Bir hafta göz açıp kapayıncaya dek geçmişti. Planlandığımız gibi denetim yapacağımız okula geldik.Okul müdürü bizi kapıda karşıladı. Orta boylu, otuzbeş yaşlarında, hafif kilolu, kendinden son derece emin ve hoşgörülü birine benziyordu. Okulun fiziki yapısını araştırdım. Biz gelmeden denetimin amacı doğrultusunda yönetici olması gerekenleri yapmıştı. Okulda toplam 20 personel bulunmaktaydı. Bunlardan iki idareci, on yedi öğretmen, bir hizmetli idi. Gruptaki arkadaşlarla denetim yapılacak personeli aramızda paylaştırdık. Takriben denetim süresi üç gün sürecekti. Denetim yapacağım öğretmen Türkçe öğretmeniydi. Gayet kibar, düzgün giyimli, uzun boylu, yakışıklı biriydi.
İlk önce tüm okul personeli ile öğretmenler odasında toplantı yaptık. Başkan olarak önce kendimi ve arkadaşlarımı tanıttım. Bana rahatlıkla ulaşabilecekleri bir telefon numarası ve e-mail adresimi kurum çalışanlarına verdim. Herhangi bir durumla ilgili beni rahatlıkla arayabileceklerini söyledim. Okula geliş amacımızın kurumu ve çalışanlarını denetlemek olduğunu ve hangi denetçinin kimi denetleyeceğini açık bir şekilde izah ettim. Görevimizin sadece kurumdaki eksikleri bulup çıkarmak değil kurumda var olan eksikleri tespit edip düzeltmek, olumlu davranışları da ödüllendirerek kurumu geliştirmektir dedim.
Okulda var olan durumu doğru saptamak için tüm kurum çalışanlarının bize güvenmelerini söyledim. Var olan problemleri birlikte çözeceğimizi söyledim. Asla kimseyi yaptığı işten dolayı yargılamayacığımızı belirttim. Problemin gizlenmesinin ileride kuruma büyük zararlar verebileceğini, eksiklerin ve hataların zamanında çözülmesinin önemine dikkat çektim. Öğretmenlerden birisi “Bizim yaptığımız yanlışlar görülüyor sadece, başarılarımız ise göz ardı ediliyor. Hak eden değil adamı olan taltif ediliyor.” Öğretmen haklıydı. Eğitim sistemimizin açmazlarından biri de adam kayırmacılığı, benim adamım anlayışıydı. Tabii öğretmene “ Bizim görevimiz olanı olduğu gibi resmetmek, kaydetmektir. Hiçbir kimseye eleştirisinden dolayı yargılayacak değiliz. Size katılıyorum. Ama birileri bu işi böyle yapıyor diye asla küsmemeli, hedeflerimizden şaşmamalıyız.Ödül önemli ancak tek gösterge değildir.Bir gün siz de bir makama geldiğiniz zaman hak edeni ödüllendirirsiniz. Doğru iş yapan yöneticelere şiddetle ihtiyaç duymaktayız. Kendi ideallerinizden asla vazgeçmeyiniz. Kendinizi sürekli geliştiriniz. O zaman hak ettiğiniz yere gelebilirsiniz.”dedim.
Türkçe öğretmeni Hakan Türkoğlu ile görüşmek için uygun bir mekan seçtik. Yıllık planını, rehberlik ve eğitsel kulüp dosyalarını, zümre tutanklarını ve tutulması gereken her türlü belgeyi incelemek üzere kendisinden istedim. Öğretmen Milli Eğitim Temel Kanunu’ndaki amaç ve ilkeler doğrultusunda görevini yapmaya çalıştığı görülmektedir. Öğretmen velilerle iletişiminin çok iyi olmadığını vurguladı. Dosyaların tutulduğu ancak birtakım eksiklerin olduğunu tespit ettim. Öğretmene “Derse birlikte gireceğiz.” dedim. Dar ve uzun bir koridardan ağır ağır ilerliyorduk. Koridordaki panolarda öğrencilerin yaptığı etkinlikler sergileniyordu. Bir resim vardı ki ilgimi çekti. Bir çocuk elindeki ekmeği yoksul bir çocukla paylaşıyordu. Çocuk bile farkında olmadan dünyanın dengesini sağlıyordu. Tok açı, bilgili bilgisizi doyurmakla görevliydi.
Öğretmenle sürekli diyalog kuruyordum ki heyecanlan- masın. Sınıfa girdiğimiz zaman önce kendimi tanıttım. Öğrencilere “Birlikte verimli bir ders işleyelim mi?” diye sordum. Sınıf hep bir ağızdan “Evet “ dedi. Öğretmen dersi hazırlanan plan doğrultusunda işlemeye başladı. Ben arka sıralardan birine oturmuş sınıfı gözlemliyordum. Benim sınıfta olmamdan rahatsızlandığı her halinden belli olan öğretmeni rahatlatmak için konuyla ilgili güzel bir fıkra anlattım.
Öğretmen ortamın yumuşamasıyla daha rahatlamış gözüküyordu. Öğrencilerin yazı tahtasının üstünde bulunan panoların ne anlama geldiklerini ve aralarında nasıl bir kompozisyon olduğunu sordum. Bayrağın bağımsızlığın sembolü olduğunu, Atatürk’ün Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu olduğu, İstiklal Marş’nın milli marşımız olduğu, Gençliğe Hitabe’nin Atatürk’ün bu ülkeyi gençlere emanet ettiğini Gençliğe Hitabe’den anlaşıldığını ve bu dört unsurun bizim için vazgeçilmez olduklarını söylediler. Sınıfta öğretmenin herhangi bir belgesini incelemedim. Sınıfta sadece ders süreçlerini izledim. Dersin sonunda dersi verimli bir şekilde işleyen öğretmene ve derse aktif bir şekilde katılan öğrencilere teşekkür ettim.
Sınıftan çıktından sonra öğretmenle birebir görüşebileceğimiz uygun bir mekana geçtik. Öğretmenin mesleğinde henüz yeni olduğu için birtakım eksikleri olabileceğini ve bunun zamanla aşılabilecek bir durum olduğunu belirttim. Rehberlik dosyasında rehberlik planının, öğrenci listelerinin, sınıf oturma düzeninin, öğrenci tanıma fişlerinin (vs.) olduğu ancak öğrencileri daha iyi tanımak adına yaptığı anketlerin analiz edilmediğini gördüm. Öğretmen “Ben anket sonuçlarını nasıl değerlendireceğimi bilmiyorum” dedi. Okullarında rehber öğretmen olmadığını kimden yardım alabileceğini bilmediğini belirtti. İlçe okullarından birinde çalışmakta olan bir rehber öğretmenin arayarak kendisine göndereceğim öğretmene anket süreçleriyle ilgili detaylı bir bilgi vermesini ve uygulamanın nasıl olduğu ile ilgili kendisine yardım etmesini rica ettim.
Veli toplantılarına katılımın az olduğunu tespit ettim. Veliyi okul süreçlerine katmak için veli ziyaretleri, veliyi ders etkinliklerine katma, değişik aktivitelerle veliyi okula getirmenin öğrenci –veli –öğretmen işbirliğini daha da güçlendireceğini ve bunun da başarıyı olumlu etkileyeceğini ifade ettim. Sosyal kulüp dosyasında yıllık planın yapıldığı, öğrenci dağılımlarının yapıldığı ve kurul kararlarının imzalandığı görülüyordu. Kendisini geliştireceği hizmetiçi eğitim seminerlerine katılıp katılmadığını sorduğumda katılmadığını söyledi. Hizmetiçi eğitim kurslarının öneminden bahsettim. Önümüzdeki yıl seminerlere katılacağını ifade ettiler. En son okuduğu kitabı sorduğumda en son beş önce bir kitap okuduğunu söyledi. Eğitim ile ilgili kitapları okumasının mesleki yeterlik açısından önemli olduğunu ve alanında yüksek lisan eğitimi yapmasının kendisine ve öğrencilere daha faydalı olacağını belirttim. İmkânı olursa bu fikri düşüneceğini söyledi.
Öğretmene eksiklerinin bir kısmını tamamlaması için bir hafta süre verdiğimi ve bir hafta sonra kendisini telefonla arayacağımı belirttim. Denetim sonunda tüm personel ile tekrar bir değerlendirme toplantısı yapmak üzere öğretmenler odasında toplandık. Görülen aksaklıklar ile ilgili genel bir değerlendirme yaptım. Kurum içinde birtakım eksikliklerin olabileceğini ve bu eksiklikleri birlikte çözeceğimizi söyledim. Öğretmenlere teşekkür ederek oradan ayrıldık. Okul personeli bizi kapıda uğurladı. Herhalde şimdiye kadar böyle bir denetim geçirmemişlerdi.
Akşam güneşi kendini iyice bırakmıştı ufkun kollarına . Renkleri soluklaşmaya, benzi sararmaya başlamıştı. Semada tek bir bulut bile yoktu. Sonsuz güzelliklerle doluydu evren.Her şey yerli yerinde duruyordu. Gökyüzünden bir gezegenin yerini değiştirdiğiniz zaman neler olabileceğinin havsalamızın alması mümkün değildir. Yaşam bir nizam üzerine kurulmuş. Bu nizamı bozacak ve dengeleri tersine çevirecek olumsuzluklarla mücadele etmemiz gerektiğini, yaratılmışların en kutsalı olan insana insan olduğu için değer verilmesi gerektiğini, planı olmayan hiçbir hareketin başarıyı yakalayamayacağını, rotanız belliyse hiçbir rüzgar sizi hedefinizden alıkoyamayacağını, insanın önce kendi kendisinin yargıcı olması gerektiğini, hesabını veremeyeceği hiçbir hareketin yapılmaması gerektiğini düşündüm. Ben derin düşüncelere dalmışken araba nazlı bir gelin gibi salına salına yürüyordu. Evden içeri girdim. Kanepeye daha yeni oturmuştum ki pencereden bir ses duydum. Bu ses tanıdıktı galiba ...
Bir hafta sonra öğretmeni arayarak durumun ne aşamada olduğunu sordum. Rehber öğretmenden yardım alarak anket sonuçlarını analiz ettiğini ve rehberlik adına daha etkili olacağını söyledi. İstediği zaman beni arayabileceğini ve kendisini akademik yönden ve insani yönden sürekli geliştirmesinin hem topluma hem de kendisine faydalı olacağını söyledim. Kendilerini yıllık plan doğrultusunda daha sonraki zamanlarda da ziyaret edeceğimizi ve kendisini bir önceki denetimdeki eksikleri gidermiş ve kendini geliştirmiş şekilde görmek istediğimi ifade ettim. Öğretmenin daha sonraki eğitimle ilgili süreçlerini izlediğim zaman kendisine daha bir güven duyduğunu ve kendini sürekli geliştirecek çalışmalar yaptığını gözlemledim.
ÖZGEÇMİŞ
Mükerrem KALKAN
KİŞİSEL BİLGİLER
Doğum Tarihi : 10.07.1978
Doğum Yeri : Kelkit / Gümüşhane
Medeni Durumu : Evli
EĞİTİM
Yüksek Lisans : Ahmet Yesevi Üniversitesi – Sosyal Bilimler Enstitüsü – Eğitim Yönetimi ve Denetimi Yüksek Lisans Programı, 2009 -devam ediyor.
Lisans : Atatürk Üniversitesi – Erzincan Eğitim Fakültesi – Türkçe Öğretmenliği Bölümü, Erzincan, 2002.
Lise : Muammer ve Enver Şahin İmam Hatip Lisesi – Sosyal Bilimler Bölümü, Gümüşhane, 1996.
Ortaokul : Söğütlü Ortaokulu, Gümüşhane, 1992.
İlkokul : Söğütlü İlkokulu, Gümüşhane, 1988.
ÇALIŞTIĞI KURUMLAR
2008- 75.YIL İMKB YİBO, Kelkit, Gümüşhane devam ediyor
2004 – 2008 : Cumhuriyet İlköğretim Okulu, Kelkit, Gümüşhane - devam ediyor.
2002– 2004 : Fatih İlköğretim Okulu, Kaynarca, Sakarya
İLETİŞİM
Mail : mukerremkalkan@hotmail.com
Web: www.mukerremkalkan.com
Gsm: 05354930252