Le Nom Commun / Cins İsim

Aynı cinsten olan varlıkların ortak isimlerdir. Mesela L’étudiant /öğrenci) sözcüğü bütün üniversite öğrencileri için kullanılan bir cins isimdir.

La chaise : sandalye -- La fille : kız -- Le professeur : öğretmen -- La maison : ev

 

Le nom propre / özel isim

Français---Ankara---Mer noir---Turquie---Marseille

 

Le nom concret / somut isim

Varlığını duyu organlarımızla anlayabildiğimiz varlıklardır.

La forêt : orman---L’usine: fabrika---Le fer: demir

 

Le nom abstrait / soyut isim

Varlıklarını akıl yoluyla anladığımız isimlerdir.

La joie: sevinç---La richesse: zenginlik---Le deuil : yas---L’amour: aşk,sevgi---Le sommeil: uyku

 

Le nom collectif / topluluk ismi

L’armée : ordu---Le peuple: halk---La caravane: kervan---La douzaine: düzine

 

Le nom composé / birleşik isim

Kural: Fransızcada birleşik isimlerin arasına (-) işreti konur

Le chou-fleur : karnabahar---La belle-soeur : baldız

Le gratte- ciel: gökdelen---La belle-de-nuit : gece sefası

 

Eril isimleri Dişil hale dönüştürme

*Sonları –er ile biten eril (masculin)  isimlerin sonuna –e getirilerek dişil (féminin) yapılır.

Un ami  (bir erkek arkadaş)            >      une amiE : bir kız arkadaş

Un français : bir Fransız (erkek)     >      une française : bir Fransız (bayan)

Un marchand : bir erkek satıcı        >      une marchande : bir bayan satıcı

*Sonu –n ve –t sessiz (consonnes) harfleriyle biten masculin – eril isimlerin féminin  olması için sonlarındaki –t ler : tt+e = tte ;  -n ler nn+e = nne olurlar.

Le lion (erkek aslan)     la lionne : dişi aslan

Le chat: erkek kedi        la chatte:  dişi kedi

*Sonu : -eau ile bitenler –elle haline dönüşür

Le chameau : erkek deve    la chamelle : dişi deve

L’agneau:     erkek kuzu      l’agnelle : dişi kuzu

*Sonu –er ile bitenler –ère dönüşür.

Un étranger : bir erkek yabancı    une étrangère : bir bayan yabancı

Le fermier: erkek çiftçi                 la  fermière: bayan çiftçi

*Sonu – eur ile bitenler euse halini alır

Le menteur  yalancı erkek              la menteuse : yalancı bayan

Un coiffeur : bir erkek berber         une coiffeuse : bir bayan berber

*Sonu –teur ile bitenler – trice olurlar

Un acteur: bir erkek oyuncu            une actrice : bir bayan oyuncu

Un directeur : bir erkek müdür        une directrice :  bir bayan müdür

Bazı isimlerin eril-dişil hallerinde düzen yoktur

Un prince : bir prens                une princesse : bir prenses

Le canard : erkek ördek           une cane : dişi ördek

Le cheval : erkek at                  la jument : kısrak

Le gendre : damat                     la bru : gelin

Bazı kişi adları her iki cinside karşılar

Un enfant  :bir erkek çocuk         une enfant : bir kız çocuk

Un concierge : bir erkek kapıcı    une concierge : bir bayan kapıcı

Bazı hayvan isimlerinde  her iki cinside karşılar

Un éléphant : bir fil  (hem erkek hemde dişi fil için söylenir)

Un lézard :  bir kertenkele    

Une baleine: bir balina

Fransızcada bazı mesleklerin dişili yoktur bu durumlarda –femme sözcüğü eklenerek dişili yapılır:

Un médecin : bir erkek doktor                    une femme médecin :bir bayan doktor

Le professuer : bir erkek öğretmen             la femme professuer : bayan öğretmen

 

Bir kısım isimlerin –eril durumundaki anlamlarıyla –dişil oldukları zamanki anlamları arasında fark vardır

Masculin – eril                                                              Féminin - dişil

Aigle : yırtıcı kuş, üstün adam, dahi          aigle : dişi kartal, bayrak, arma

Couple: evli çift                                          couple: çift (eşya için)

Livre : kitap                                                livre: eski ağırlık ölçüsü

Vase : vazo                                                 vase : çamur

 

Pluriel des noms / isimlerin çoğulu

Fransızcada genellikle sözcüklerin sonuna –s getirilerek yapılır

Le livre : kitap            les livres : kitaplar

Un chien : bir köpek   des chiens : köpekler

Fakat bazı isimler aldıkları son eklere bağlı olarak farklı biçimlerde çoğul yapılırlar

 *Sonu –au –eau-eu- oeu  ekleriyle biten isimlerin çoğulları – x alarak yaparlar

Un bateau : bir gemi           des bateaux : gemiler

Le neveu : yeğen                les neveux :yeğenler

Fakat şu 3 isim istisnai olarak –s alırlar:

Le landau: araba                                    les landaus: arabalar

Le bleu : acemi er, öğrenci                    les bleus : acemi erler, öğrenciler

Le pneu : araba lastiği                            les pneus : araba lastikleri

*Sonu –al ile bitenler – aux olur

Le journal : gazete        les journaux : gazeteler

Fakat le bal (balo),le cal ( nasır) , le festival ( şenlik) , le carnaval (karnaval) ,le chacal .

( çakal) , le récital (resital) le régal (ziyafet) sözcükleri –s getirilerak yapılır.

*Sonu – ou ile bitenler – x alır

Le bijou : mücevher             les bijoux : mücevherler

L’hibou : baykuş                   les hiboux : baykuşlar

*-ail ile biten isimleriden 7 tanesi –aux olur diğerleri  -s alırlar

le corail: mercan                  les coraux : mercanlar

un bail: kira sözleşmesi       des baux : kira sözleşmeleri

le soupirail : hava deliği      les soupiraux: hava delikleri

un émail : mine, sır              des émaux : mineler, sırlar

le travail: iş çalışma             les travaux : işler, çalışmalar

un ventail : hava deliği (tuğlada) des ventaux : hava delikleri

levitrail : renkli cam pencere       les vitraux : renkli cam pncereler

*Sonu  -s-x-z ile biten tekil isimlerin çoğulları yapılırken değişiklik yapılmaz

Le temps : zaman     les temps: zamanlar

Le nez  : burun         les nez: burunlar

La voix : ses      les voix: sesler

 

Fransizcadili.com